36. Woordenlijst computerbeveiliging

419 scam
Andere naam voor 'Nigeriaanse scam' of  'Advanced fee fraud'. 'Scam' betekent oplichterij. Een 419 scam is er op gericht iemand een som geld afhandig te maken als een soort voorschot op een grotere financiële beloning. De oplichterij begint meestal met spam waarbij men de hulp van de bestemmeling inroept. Zie ook 'Nigeriaanse scam'.

ActiveX
Een technologie van Microsoft om programma's te installeren via internet die extra functies toevoegt aan je browser (het programma waarmee je op internet surft). De techniek wordt soms misbruikt door makers van spyware.

Adware
Een vorm van spyware. Adware is software die je allerhande advertenties op je computer toont, meestal onder de vorm van zogeheten pop-ups: openklappende venstertjes die een reclameboodschap bevatten. Die reclame is niet te verwarren met de reclame die je ziet wanneer je een website bezoekt.

Antispam Challenge Response Systeem
Een antispam systeem waarbij iemand die voor het eerst de gebruiker ervan een mail stuurt, wordt gevraagd om door het uitvoeren van een simpele opdracht te bewijzen dat hij geen spammer is. Pas dan kan hij mail versturen naar de gebruiker van het challenge response systeem.

Antispyware
Een computerprogramma dat je computer beschermt tegen spyware.

Antivirus
Een computerprogramma dat je computer beschermt tegen virussen.

Back door
Letterlijk 'achterdeur'. Sommige virussen laten een achterdeurtje open in je computer zodat iemand anders via dat achterdeurtje toegang krijgt tot je computer.

BDMV
Belgisch Direct Marketing Verbond. Een organisatie die de zogeheten Direct Marketing-bedrijven overkoepelt. Dat zijn bedrijven die aan postorderverkoop, e-mail marketing en databankmarketing doen. De organisatie beheert ook de zogeheten Robinsonlijst.

Black list
Een lijst met afzenders van e-mail waarvan je de berichten automatisch wil gebrandmerkt zien als spam.

Bootsector virus
Zie 'Opstartsectorvirus'.

Browser
Een programma, zoals Internet Explorer of Firefox, waarmee je op het internet surft.

Browser Hijackers
Letterlijk browser-kapers: spyware-programma's die de startpagina van je browser (het programma waarmee je surft) kunnen veranderen. Ze zijn bijzonder vervelend en moeilijk te verwijderen.

Bulk e-mail
Een ander woord voor spam.

Client
In e-mail: het programma waarmee je je e-mails leest.

Cookies
Kleine tekstbestandjes die op je computer worden geïnstalleerd bij het bezoek aan een website. Ze bevatten beknopte informatie over dat bezoek. Die informatie kan niet worden 'gelezen' door andere websites. Bovendien is ze meestal onschuldig en zelfs nuttig.

DDoS
Kort voor Distributed Denial of Service: zie 'Zombie'.

Defacing
De praktijk waarbij hackers de webpagina's van een website vervangen door aanstootgevende beelden of een melding dat de site gehackt is.

Dialers
Dialers zijn stukjes software die zich zonder je medeweten op je computer nestelen en zonder dat je het weet naar een betalend telefoonnummer bellen en je zo op kosten jagen. Ze zijn alleen efficiënt bij zogeheten inbelverbindingen: tragere internetverbindingen die gebruik maken van een apparaat (een modem) dat eerst een nummer moet bellen vooraleer je een internetverbinding hebt.

Dial-up
Een oudere en tragere vorm van internetverbinding waarbij de computer 'inbelt' op het telefoonnetwerk en je betaalt per verbonden tijdsduur.

Directory Harvest Attack
Het stelen van adressenlijsten door in te breken op e-mailservers, de computers die het e-mail verkeer regelen.

DMZ
Kort voor DeMilitarized Zone: als je op het bedrijfsnetwerk een computer aansluit die voor het publieke internet toegankelijk moet zijn, dan hoort deze thuis in een afgescheiden deel van het netwerk, de DMZ.

DNS
Kort voor Domain Name System: het systeem dat domeinnamen op het internet vertaalt naar IP-adressen en omgekeerd. Daardoor hoef je geen nummers (IP-adressen) in te tikken om een website te vinden maar kan je de domeinnaam intikken.

Domeinnaam
Een uniek adres dat een website identificeert en dat bestaat uit twee delen: de naam van het bedrijf of de website en een achtervoegsel zoals .be of .com.

E-mail
Afkorting van elektronische mail. Een dienst voor het verzenden en ontvangen van elektronische berichten.

E-mail server
Een computer die voor een bepaalde organisatie zoals een bedrijf of een ISP de verzending en ontvangst van elektronische mails afhandelt.

Encryptie
Een methode voor het versleutelen van gegevens via een paswoord zodat alleen wie over dat paswoord beschikt de gegevens kan zien.

Firewall
Letterlijk 'brandmuur': hardware of software die het verkeer van het internet naar een computer of een computernetwerk, en omgekeerd, in het oog houdt en alarm slaat bij verdachte activiteiten. Beschermt tegen hackers, wormen en spyware.

Geheugenresidente virussen
De naam geheugenresident betekent dat deze virussen zich in het werkgeheugen van je computer nestelen. Het werkgeheugen is het geheugen waarin de programma's draaien als je de computer gebruikt.

Hacker
Iemand die inbreekt op een computer.

Heuristics
Een term om een typische eigenschap van veel antivirusprogramma's uit te drukken die er in bestaat dat die programma's in staat zijn om nieuwe en dus nog onbekende virussen te detecteren omdat ze kenmerken vertonen van vroegere virussen.

HTML
Kort voor HyperText Markup Language. Een opmaaktaal die toelaat om webpagina's en e-mails met rijke inhoud zoals kleur en afbeeldingen te creëren. De meeste spammers maken gebruik van HTML mails.

IAB
Kort voor Interactive Advertising Bureau. Een organisatie die in binnen- en buitenland de internetreclame aanstuurt en ook op het vlak van e-mail marketing en de privé-levenssfeer haar leden informeert. IAB is één van de initiatiefnemers van SpamSquad.be.

Inbelverbinding
Zie ook Dial-Up.

Instant Messaging
Afgekort IM: het in reële tijd praten via tekstberichtjes, en tegenwoordig ook met webcamera's of spraak, met een vriend of kennis.

Internet
Het wereldwijde netwerk van met elkaar verbonden computers.

Internettelefonie
Bij internettelefonie worden spraakgegevens verzonden op dezelfde manier als bijvoorbeeld computerbestanden.

IP (-adres)
IP is kort voor Internet Protocol. Het is de communicatiestandaard die wordt gebruikt door de computers op het internet. Een IP-adres is een numerieke code die een individuele computer op internet identificeert. Omdat er niet genoeg IP-adressen zijn om elke computer een permanent IP-adres te geven maakt men gebruik van het zogeheten NAT-systeem.

ISP
Kort voor Internet Service Provider: een bedrijf dat aan andere bedrijven en privé-personen toegang tot het internet 'verkoopt'. De ISP's zijn vaak telecombedrijven die naast een telefoonaanbod ook internettoegang aanbieden. De Belgische ISP's zijn verenigd binnen de ISPA.

ISPA
Kort voor Internet Service Providers Association : de vereniging van bedrijven die toegang tot het internet aanbieden in ons land. Deze bedrijven worden ook ISP's genoemd.

Key Loggers
Key Loggers houden bij wat je allemaal intikt op je computer. Die informatie kan worden ingelezen door iemand via het internet. Op die manier kunnen misdadigers je persoonlijke gegevens zoals je kredietkaartnummer of je wachtwoord te weten komen.

Lottery scam
Een vorm van oplichterij waarbij een elektronische mail beweert dat de ontvanger een loterij heeft gewonnen, vaak in een ver land. Maar om het gewonnen geld in ontvangst te nemen, zal de 'winnaar' eerst een voorschot moeten betalen, zogezegd om de kosten te dekken.

MAC Adress Filtering
Een systeem voor het beveiligen van draadloze netwerken op basis van het MAC-adres. Elk netwerkapparaat beschikt over een MAC-adres, een unieke code. Je kunt die code van elk apparaat van je thuisnetwerk opzoeken en je router zo instellen dat enkel verkeer van apparaten met de ingegeven codes wordt toegelaten.

Macrovirus
Een macrotaal is een programmeertaal die toelaat om in de computerprogramma's waar ze deel van uitmaken, bepaalde taken te automatiseren. Macrovirussen zijn geschreven in die macrotalen en doen zich voor als een gewoon tekstbestand, een rekenbladbestand en zo voort. Als je dat bestand opent in een tekstverwerker of rekenblad dat automatisch de macro's er in aanvaardt, dan kunnen ze hun vernietigende werk doen.

Malware
Verzamelnaam voor alle vormen van schadelijke software waaronder virussen, spyware, wormen en zo meer.

Memory-resident virus
Zie 'geheugenresidente virussen'.

M-Spam
Zie 'SMS-spam'

Multipartitie-virus
Multipartitie-virussen kunnen de computer van het slachtoffer achtereenvolgens op verschillende manieren aantasten: eerst bijvoorbeeld de macro's, dan de bestanden, dan weer de harde schijf en zo verder. Ze zijn daarom vaak moeilijker te verwijderen en kunnen op verschillende manieren tegelijkertijd schade toebrengen.

NAT
Afkorting van Network Address Translation.

Network Address Translation
Afgekort NAT: een eigenschap van routers die extra beveiliging biedt. Een NAT-router kijkt voor welke computer op het aangesloten netwerk bepaalde gegevens bestemd zijn, waardoor niemand rechtstreeks van op het internet gegevens kan sturen naar een computer in een thuisnetwerk of bedrijfsnetwerk met een NAT-router.

Nigeriaanse scam
Scam is Engels voor 'oplichterij'. Op het internet wordt het woordje meestal gebruikt voor een heel specifieke vorm van oplichterij. Deze wordt ook wel aangeduid als 'Nigerian Scam' of 'Advanced fee fraud'. De term Nigerian Scam is ontstaan omdat deze vorm van internetoplichterij oorspronkelijk werd uitgeoefend door Nigerianen die zich voordeden als overheidsmedewerkers. De term 'Advance fee fraud' wijst er op dat scam er altijd op gericht is iemand een som geld afhandig te maken als een soort voorschot op een grotere financiële beloning.

Opstartsectorvirus
De opstartsector, in het Engels 'boot sector' is een plaatsje op de harde schijf van je computer waar zich een klein programma bevindt dat de computer opstart wanneer je hem aanzet. Een bootvirus of opstartsectorvirus neemt de plaats in van dat programma en kan ervoor zorgen dat je computer helemaal niet meer opstart.

Opt-in
Term die aanduidt dat iemand uit vrije wil de toestemming geeft voor het ontvangen van een e-mail.

Payload
Een term die de schade uitdrukt die een virus of een worm kan toebrengen.

Personal firewall
Een firewall, meestal een programma, voor de bescherming van één computer.

POP
Post Office Protocol. Een standaard voor het ophalen van e-mail vanaf een e-mail server naar je eigen e-mailprogramma (client) toe.

Robinsonlijst
Een lijst waarop je je kunt  inschrijven als je niet langer commerciële telefoons en/of poststukken en/of e-mails en/of SMS-berichten wilt ontvangen. Alle bedrijven die lid zijn van het BDMV respecteren die lijst.

Router
Computernetwerken bestaan uit verschillende, onderling verbonden computers die met elkaar praten en gekoppeld worden met andere netwerken, zoals het internet. Die verbindingen verlopen via een bepaald soort hardware: de routers. Ook als je een thuisnetwerk hebt dat met het internet verbonden is, gebruik je een router.

Scam
Letterlijk oplichterij. Zie ook 'Nigeriaanse scam'.

Server
Een server is een centrale computer in een computernetwerk. Die computer kan verschillende taken hebben zoals de opslag van bestanden, het delen van bepaalde netwerkbronnen en zo meer.

SMS
SMS staat voor Short Message Service. Het is vooral bij jongeren een favoriet communicatiemiddel dat bestaat uit korte tekstberichtjes over de mobiele telefoon.

SMS-spam
Ook M-Spam of Mobile Spam genoemd, is naar analogie met spam e-mail het verzenden van ongevraagde commerciële berichtjes via SMS.

SMTP
Kort voor Simple Mail Transfer Protocol. Een standaard voor het verzenden van e-mail over het internet.

Snoopware
Een vorm van spyware die door een kennis op je computer wordt losgelaten om te kijken wat je allemaal op het internet en met je PC doet. Dat kunnen ouders zijn die willen weten wat hun kind met de computer doet maar ook wantrouwige werkgevers. De praktijk is in dit laatste geval in ons land strikt verboden zonder de toestemming van de werknemer.

Social engineering
Het losweken van vertrouwelijke gegevens door slimme manipulatie en leugens.

Spam
Ongevraagde e-mail, met een commercieel of schadelijk doel, die massaal wordt verstuurd naar verschillende bestemmelingen tegelijkertijd, terwijl die daar niet om vroegen. Sommigen zien in de term een afkorting voor omschrijvingen als 'Sending People Annoying Messages' maar daar bestaat zeker geen eensgezindheid over. Wel is het zeker dat de term afgeleid is van een vleesproduct in blik met dezelfde naam.