Praktische Fiches

27. Spywarebestrijding voor gevorderden

De meeste vormen van spyware zijn makkelijk te herkennen. Als je merkt dat er spyware op je computer staat, heb je verschillende mogelijkheden om die te verwijderen: via de ingebouwde functies van je besturingssysteem, of via een antispywareprogramma. Cookies verwijderen kun je zowel via je browser als via een antispyware. Je kunt je browser ook zo instellen dat hij (bepaalde) cookies weigert bij het surfen.  

Antispywareprogramma's zijn, zoals je kunt lezen in de fiche 'Spyware blokkere' niet even makkelijk te gebruiken als antivirusprogramma's. Daar zijn twee redenen voor:

  • Sommige cookies en programma's die je wilt blijven gebruiken, worden door antispyware bestempeld als een 'potentieel risico'. Je moet bij een spywarescan dus zelf eerst nakijken om welke 'bedreigingen' het gaat, vooraleer je beslist ze te verwijderen. Als je per ongeluk een belangrijk programma verwijdert, moet je trouwens niet wanhopen. De meeste antispywareprogramma's wissen de gevonden programma's niet echt: ze plaatsen ze in quarantaine zodat je ze achteraf kunt 'terughalen'.
  • Er zijn weinig of geen antispywareprogramma's die alle vormen van spyware en adware weten te detecteren. Het kan dus gebeuren dat er spyware door de mazen van het net glipt. Daarom raden we je ook aan om naast een antispywareprogramma ook een firewall te installeren.

In deze fiche doorlopen we alle stappen die je moet volgen als er spyware op je computer staat en wat je moet doen als je antispywareprogramma niet in staat is het probleem op te sporen…

1. Nakijken of je computer met spyware besmet is

Zonder antivirusprogramma is het moeilijk om te weten of je computer met een virus is aangetast. Met sommige vormen van spyware zie je het meteen: als je plots ongevraagde advertenties op je computerscherm ziet verschijnen terwijl je niet aan het surfen bent, of als je startpagina voor internet plots een andere is dan wat je had ingesteld. Andere varianten zoals 'keyloggers' zijn veel moeilijker op te sporen. Wanneer je computer plots erg traag werkt, kan dat een aanwijzing zijn.

2. Spyware verwijderen met behulp van je besturingssysteem

Spyware komt meestal op je computer terecht omdat je die – ongewild – zelf installeert. De spyware wordt wel eens meegestuurd met een gratis programma of geïnstalleerd wanneer je klikt op een verraderlijke knop in een venster dat plots opent wanneer je dubieuze websites bezoekt. Met wat geluk kan je die ongewenste programma's verwijderen door in je besturingssysteem alle op je computer geïnstalleerde programma's te bekijken. In Windows doe je dit door naar het 'Configuratiescherm' te gaan en daar op 'software' te klikken. Als je een ongewenst programma ziet in de lijst, dan kun je het verwijderen. Bekijk eerst goed of het programma dat je gaat verwijderen wel degelijk spyware is. Als je twijfelt kun je de bedoeling van het programma opzoeken via een zoekmotor.

3. Verwijderen met een antispyware

Zoals we in de fiche 'Spyware blokkeren' bespreken, kunnen antispywareprogramma's heel veel spyware detecteren. Sommige websites (zie de fiches met link) laten je ook toe om je computer op spyware te controleren zonder dat je een programma geïnstalleerd hebt. Vind je antispywareprogramma het ongewenste programma niet? Probeer dan een tweede programma te installeren of volg één van de stappen hierna.

4. Als dat allemaal niet helpt: systeemherstel en het systeemregister

Is er niets dat helpt? Zoek dan professionele hulp of probeer één va de volgende opties:

  • Systeemherstel (enkel voor gebruikers van een recente versie van Windows).
    De nieuwste besturingssystemen van Microsoft hebben een functie waarbij je je computer kunt starten in een 'vroegere staat'. Je kunt naar een vroegere instelling terugkeren via de systeemherstelfunctie. Je vindt die in de 'probleemoplosser' in de Help-functie.
  • Ingrijpen op het niveau van het systeemregister (enkel voor ervaren Windows-gebruikers en bij hardnekkige vormen van spyware zoals browser hijackers). Het systeemregister van Windows is de kern van je besturingsysteem. Sommige vormen van spyware  dringen tot diep in dat register door, bijvoorbeeld browser hijackers. Er bestaan speciale programma's die je helpen om inbreuken in het systeemregister te herstellen (zie de fiche met 'links'). We raden je aan om dit enkel te gebruiken als je een onderlegd computergebruiker bent.

Cookies verwijderen

Zoals we uitleggen in de fiche 'Cookies: kiezen tussen maximale bescherming en gebruiksgema' zijn cookies zelden schadelijk. Als je ze toch wilt blokkeren kun je daarvoor gebruik maken van de instellingsfuncties van je webbrowser (het programma waarmee je op het internet surft). Je kunt dan kiezen om de cookies uit te schakelen. Je hebt daarbij verschillende opties:

  • Alle cookies uitschakelen, ongeacht hun herkomst.
  • Cookies van bepaalde websites uitschakelen.
  • Alleen third-party cookies blokkeren: dat zijn cookies die worden geplaatst door de reclamepartner van een bepaalde website en niet door de uitbaters van die website zelf. Daardoor kunnen die cookies ook na gaan welke andere websites je bezoekt en die dezelfde reclamepartner gebruikt. Je kunt ook individuele cookies wissen of alle cookies op je computer verwijderen, door in je besturingssysteem de folder te openen waar die cookies worden opgeslagen. In Windows is dat de folder 'Tijdelijke internetbestanden'.
 

Adviezen


  • Installeer onmiddellijk een antispywareprogramma als je plots ongevraagde advertenties ziet of als de startpagina van je browser is veranderd.
  • Als niets helpt, kun je als Windows-gebruiker proberen via het systeemherstel of via het systeemregister in te grijpen. Doe dit alleen als je een zeer ervaren computergebruiker bent.

Links



  • Installeer onmiddellijk een antispywareprogramma als je plots ongevraagde advertenties ziet of als de startpagina van je browser is veranderd.
  • Als niets helpt, kun je als Windows-gebruiker proberen via het systeemherstel of via het systeemregister in te grijpen. Doe dit alleen als je een zeer ervaren computergebruiker bent.