Spam is niet alleen vervelend en tijdrovend, het is ook gevaarlijk. Spamberichten bevatten vaak virussen. Bovendien maken ook oplichters en hackers gebruik van spam. In deze fiche vertellen we je hoe je spam kunt bestrijden door spamfilters.

Wat is een spamfilter?

Een spamfilter is een programma dat je helpt bij het scheiden van 'echte' e-mail en spam. Er bestaan externe antispam-programma's die zich installeren bovenop je bestaande e-mailsysteem. Toch bevat ook je e-mailprogramma zelf meestal een aantal opties om spam te filteren. Zelfs webmail heeft vaak ingebouwde functies voor het filteren van spam. Toch is een extra spamfilter aan te raden.

Hoe werkt een spamfilter?

Een spamfilter maakt gebruik van een ingewikkeld classificatiesysteem (score) om te beslissen of een e-mail al dan niet spam is. Dit kan zo'n programma nooit met zekerheid zeggen, maar wel bij benadering. Met andere woorden: soms zal een ongewenste e-mail toch niet herkend worden als spam en, omgekeerd, zal een 'goede mail' soms onterecht als spam gebrandmerkt worden. Dankzij het aanbrengen van correcties zal een spamfilter uiteindelijk steeds beter filteren.

Een spamfilter plaatst alle spam in een aparte folder van je e-mailprogramma. Je kunt die spamfolder af en toe eens bekijken om te zien of er geen belangrijke e-mail in gesukkeld is, die per ongeluk als spam werd gebrandmerkt. Of je kunt gewoon systematisch alle e-mails in je spamfolder wissen.

Verschillende criteria helpen beslissen of een e-mail al dan niet spam is:

• Mails van je vertrouwde contactpersonen worden nooit gebrandmerkt als spam.
• Een e-mail van een afzender, waarvoor je te kennen hebt gegeven dat je er nooit nog e-mail van wilt ontvangen, wordt altijd in de spamfolder geplaatst.
• De filter kijkt of de afzender elders bekend staat als een spammer (bijvoorbeeld op een zwarte lijst).
• De filter analyseert de inhoud en de onderwerplijn van de e-mail op zoek naar woorden die vaak door spammers worden gebruikt.
• De filter bekijkt alle onderdelen van de mail, ook verborgen onderdelen zoals de opmaakcodes van een HTML-mail, de herkomst van foto's en de ingesloten weblinks…

Hoe kies je een spamfilter?

Zelfs als je de ingebouwde veiligheidsopties van je e-mailprogramma hebt ingeschakeld, raden we je aan om een extra spamfilter-software te installeren. Dit programma verkleint de kans dat spam toch door de mazen van het net glipt en in je elektronische brievenbus terecht komt. Bovendien kun je het 'trainen' voor een beter resultaat.

Je kunt kiezen tussen een totaal veiligheidspakket (dat naast spam ook virussen en hackers buiten houdt) of een individueel antispampakket. Op neutrale websites, bijvoorbeeld van computermagazines, vind je vergelijkende tests van al die pakketten. Zulke tests bekijken hoe goed de spamfilters zijn in het identificeren van spammails en 'goede' e-mails.

Spammers zijn gespecialiseerd in het bewust 'verkeerd' spellen van termen die makkelijk als spam worden herkend. Als je spamfilter ook die verkeerde spellingen trefzeker herkent, is dat een extra troef.

De meeste leveranciers bieden gratis testversies aan. Zo kun je zelf gedurende een bepaalde periode uittesten welke van die pakketten je het beste ligt, zowel op het vlak van efficiëntie als van gebruiksvriendelijkheid. Cruciaal voor de efficiëntie op langere termijn is de mate waarin de spamfilter kan worden 'getraind' en gepersonaliseerd.

Alle spamfilters leren bij op basis van je gedrag:

• Ze zien welke mails je aanvaardt.
• Ze analyseren welke mails, die per ongeluk toch door de spamfilter heen glipten, door jou gekwalificeerd worden als spam.
•  Ze filteren op basis van trefwoorden die vaak door spammers worden gebruikt en bieden de mogelijkheid om de lijst verder aan te vullen met extra trefwoorden.

In de fiche 'Spambestrijding voor gevorderde' geven we je tips om spamfilters te gebruiken en je antispam-programma beter te 'trainen'.