Instant Messaging betekent letterlijk "Onmiddelijke berichtgeving". Het is een manier om via internet te communiceren met anderen. De term 'Instant' duidt meteen het belangrijkste verschil aan met e-mail. Terwijl je een e-mail altijd kunt versturen – ook wanneer je contactpersoon zijn computer op dat moment niet gebruikt – werkt Instant Messaging alleen 'in reële tijd': degene waarmee je praat zit ook achter zijn computer en heeft zijn Instant Messaging programma geactiveerd.

Er bestaan verschillende programma's voor Instant Messaging (afgekort IM). Ze werken allemaal volgens het zelfde principe: je maakt een lijst met contactpersonen en kunt dan via het programma zien welke van die contactpersonen online zijn, en of je ze kunt contacteren. Wanneer je met een contactpersoon wilt 'praten' (ook chatten genoemd), klik je gewoon op zijn of haar naam. Er opent zich dan een nieuw venster waarin je een berichtje kunt tikken. Je contactpersoon leest onmiddellijk wat je intikt en kan meteen reageren.

Vroeger bestond IM enkel uit tekstcommunicatie. Vandaag bieden de meeste ook videomogelijkheden aan (met een zogeheten webcam) en zelfs internettelefonie (telefoneren via internet). Je kunt ook met je contactpersonen samen spelletjes spelen en bestanden uitwisselen.

IM is enorm populair, bij jongeren vaak zelfs populairder dan e-mail. Om je een idee te geven over het belang van IM, enkele cijfers: Het onderzoeksbureau ComScore Networks berekende dat in februari 2006 ongeveer 82 miljoen Europese internetgebruikers (49 % van alle internetgebruikers) aan IM deden. In België is vooral de IM-toepassing van MSN/Windows Live populair: ze telt meer dan 3 miljoen gebruikers. Vandaar dat, vooral jongeren, vaak spreken over MSN'en als ze eigenlijk Instant Messaging bedoelen.

IM is helaas ook niet zonder gevaren. We geven je hieronder een paar vaak voorkomende misbruiken.

Spim: Spammen over Instant Messaging

Net zoals spammen het massaal versturen van ongevraagde commerciële e-mail is, is spim – een samentrekking van spam en IM – de praktijk van het versturen van ongevraagde commerciële berichten naar IM-adresboeken. De spimmers gebruiken vaak gelijkaardige technieken als spammers. Soms proberen ze je ook op te lichten of virussen op je computer te installeren.

Om contactpersonen aan je IM lijst toe te voegen moet je ze eerst uitnodigen. Je kunt dat makkelijk doen als je hun e-mail adres kent. Ken je dat adres niet, dan kun je iemand opzoeken op naam in je IM-toepassing. Voordat je met die persoon kunt praten via IM, moet hij of zij je eerst als contactpersoon aanvaarden. Uiteraard moet je dat ook zelf doen als iemand met jou in contact wil komen. De regel is daarom simpel: aanvaard alleen uitnodigingen van mensen die je kent!

Virussen en malware

Wanneer je IM gebruikt om bestanden uit te wisselen, dreigen dezelfde gevaren als voor pakweg e-mail: gaat het om illegaal gekopieerde zaken? Bevatten ze misschien een virus? Zelfs met bestanden van mensen die je goed kent, moet je voorzichtig zijn.

IM en misbruiken in de 'echte wereld'

IM wordt erg veel gebruikt door jongeren. Vooral zij beseffen niet altijd hoe belangrijk het is om hun privé-gegevens te beschermen – en ze dus niet aan wildvreemden door te geven. Bovendien zijn mensen die zich online aan je voorstellen niet altijd wie ze zeggen dat ze zijn. Het is al vaak gebeurd dat goedgelovige jongeren – en ook ouderen – met een IM-gebruiker gingen praten die kwade bedoelingen in de zin heeft. Wanneer je dan afspraakjes maakt met die persoon, kan dat voor problemen zorgen: van louche 'deals' tot blind dates…

Voor jongeren is IM het middel bij uitstek om in contact te blijven en te komen met nieuwe vrienden. IM is helaas ook een populaire manier geworden voor mensen die jongeren willen opzoeken en aanzetten tot seksuele handelingen. Anderen gebruiken IM ook voor het pesten van andere jongeren die ze in het echt kennen. Ouders kunnen daarom best duidelijke afspraken maken met hun surfende kinderen over wat wel en niet mag, en hen uitleggen waarom IM gevaarlijk kan zijn.