Veel computerprogramma's die gemaakt zijn om je te beschermen tegen spam, spyware, virussen en andere plagen, rekenen ook zogeheten 'cookies' tot de malware (malware is een verzamelnaam voor software die er op uit is om schade te berokkenen).
Nochtans is dat niet helemaal terecht. De meeste cookies bevatten gegevens over je persoonlijke voorkeur op een welbepaalde website. Ze zijn met de beste bedoelingen gemaakt en zijn nuttig voor zowel de internetgebruiker als voor de websites waar ze vandaan komen.
Cookies zijn kleine tekstbestandjes die bij je bezoek aan een website op je computer worden bewaard (soms tijdelijk, soms voor onbeperkte duur). Ze bevatten basisgegevens over je surfgedrag en over je voorkeur met betrekking tot de website die je bezoekt. Alleen de website die de cookie plaatst, heeft doorgaans toegang tot 'zijn' cookie. Met andere woorden: website A kan niets te weten komen over je bezoek aan website B omdat hij geen toegang heeft tot de cookie van website B.
Wat de cookies precies bevatten, hangt af van de reden waarom ze gemaakt zijn. We geven je als voorbeeld enkele vaak voorkomende redenen waarom cookies worden gebruikt.
De meest voorkomende toepassingen van cookies:
Meetsystemen
Eigenaars van websites proberen zoveel mogelijk informatie te verzamelen over hun bezoekers. Hoeveel bezoekers hebben ze? Hoeveel van die bezoekers komen regelmatig terug? Welke pagina's bekijken die bezoekers precies? Welke informatie interesseert hen het meest? Hoe navigeren ze door de website: in welke volgorde bezoeken ze de verschillende onderdelen van de website?
De eigenaars van de websites gebruiken die informatie om verschillende redenen. Je favoriete site kan zo aantonen hoe goed of hoe slecht hij het doet. Aan eventuele adverteerders kunnen ze dan meer vertellen over hun bezoekcijfers (niet over jouw persoonlijke gegevens).
Deze informatie kan de eigenaars van websites ook helpen om de inhoud en de opbouw van hun site nog beter af te stemmen op de verwachtingen van hun bezoekers. Daar wint dus iedereen bij.
Andere gegevens, zoals bijvoorbeeld de schermgrootte van je computerscherm, helpt dan weer om websites te bouwen die optimaal zijn aangepast aan de gemiddelde schermgrootte van de meeste bezoekers.
Veel programma's die websites gebruiken om hun bezoekersgegevens te meten, maken gebruik van cookies. Ze vertellen niets over jou als individuele bezoeker maar verzamelen de gegevens anoniem uit alle cookies om zo een totaalbeeld te krijgen.
Elektronische handel
Als je op een website producten of diensten koopt, maak je gebruik van een zogeheten 'winkelkarretje' waaraan je gekozen producten kunt toevoegen, de hoeveelheid bestelde producten kunt veranderen of de producten weer kunt verwijderen. Om dat allemaal mogelijk te maken moet de website – terwijl je meerdere pagina's en producten bekijkt – kunnen bijhouden wat je nu allemaal in je mandje hebt gelegd tot je de bestelling helemaal is afgerond.
Dat systeem van bijhouden van je bestelgegevens wordt meestal afgehandeld door cookies. Deze cookies zijn dan beperkt in de tijd, bijvoorbeeld tot je de bestelling hebt geplaatst of de website verlaat.
Log-in informatie
Sommige websites vragen je om je in te schrijven voordat je een bepaald gedeelte kunt bekijken. Een typisch voorbeeld is een forum waarop je persoonlijke berichtjes kunt nalaten. Een ander voorbeeld is een website waar je af en toe iets koopt en waar je, om toegang te krijgen tot je rekening, eerst je wachtwoord en gebruikersnaam moet intikken.
De meeste websites die zo'n met gebruikersnaam en wachtwoord afgeschermd gedeelte bevatten, plaatsen een cookie op je computer met die gegevens. Op die manier moet je bij een volgend bezoek, of wanneer je een pagina terug bladert, niet steeds opnieuw dat wachtwoord intikken. Je krijgt dan automatisch gedeeltelijk of volledig toegang tot het afgeschermde gedeelte. De website weet dankzij de cookie op je computer wie je bent en dat je reeds toegelaten bent tot het afgeschermde deel. Dat bespaart je heel wat tijd.
Taalkeuze
Als je voor het eerst een meertalige website bezoekt, moet je vaak op een knop klikken om aan te duiden welke taal je verkiest. Je wordt dan naar een versie van de website gestuurd in de taal van je keuze.
Om te vermijden dat je het taalkeuzescherm telkens opnieuw te zien krijgt, plaatsen de meeste meertalige websites een cookie op je computer, die je bij elk volgend bezoek meteen naar de juiste taalversie verwijst.
Personalisering
Bouwers van websites willen steeds vaker hun bezoekers toelaten om zelf de inhoud en het uitzicht van hun website te bepalen. Zo zijn er nieuwssites die je toelaten om zelf te kiezen welke categorie van nieuwsberichten je bovenaan wilt zien.
De internetsector spreekt in dit verband vaak over personalisering. Dankzij de mogelijkheid om de inhoud en diensten te kiezen die jou het meest interesseren, bieden de eigenaars van de website je een veel groter gebruikscomfort. Natuurlijk moeten de websites dan wel kunnen 'onthouden' wat precies je voorkeuren zijn. Ook dat gebeurt vaak aan de hand van een cookie.
Hoewel cookies in de praktijk meestal nuttig en totaal ongevaarlijk zijn, moeten we je waarschuwen dat er ook bij cookies soms inbreuken mogelijk zijn. De vraag die je je moet stellen is of je bereid bent om een groter surfgemak prijs te geven voor een maximale bescherming.
Meer over de mogelijke gevaren van cookies en de manier waarop je ze kunt verwijderen lees je in de fiche 'spyware bestrijden'.