E-mail of elektronische mail is één van de meest populaire internettoepassingen. Stel je maar eens een leven voor zonder e-mail. De belangrijkste reden voor dat succes is dat je met e-mail beschikt over een handig communicatiemiddel waarmee je in een mum van tijd heel wat mensen kunt bereiken, zonder dat je daar iets voor moet betalen (met uitzondering van je internetverbinding). Helaas is dat gebruiksvriendelijke, snelle en goedkope medium ook de bron van een van de grootste kwalen van dit digitale tijdperk: spam.
Je ontdekt in onze woordenlijst vanwaar de term 'spam' precies komt. Belangrijker is dat je weet wat spam precies is en vooral: wat kun je er aan doen?
De meeste specialisten omschrijven spam als ongevraagde commerciële e-mail. Met andere woorden: e-mail, van onbekende afzenders en met een commercieel doel, die je krijgt toegestuurd zonder dat je daarvoor ooit je toestemming hebt gegeven.
In een bredere zin slaat spam op ongevraagde e-mail, ongeacht het doel, die massaal en ongevraagd naar verschillende bestemmelingen wordt verstuurd. Daarom heet spam ook 'bulk' e-mail.
Verzenders van spam hebben naast commerciële bedoelingen soms ook de intentie om je schade te berokkenen. Zo is spam vaak een middel om de ontvanger op te lichten of om een virus op zijn PC te installeren. Meer informatie hierover vind je ondermeer in de fiches over virussen, spyware en scam.
In de allerbreedste zin omvat spam ook ongevraagde berichten over andere dragers, zoals je GSM. Meer daarover vind je in de fiche "De e-mail voorbij: andere vormen van spam".
Op deze website vind je een overzicht van de soorten ongevraagde berichten. We delen ze in naargelang hun doelstelling (je iets verkopen, je oplichten…) en het medium waarmee ze worden verspreid (e-mail, mobiele telefoon, chatdiensten…). Bovendien bieden we je tal van tips om ongevraagde berichten te voorkomen en ermee om te gaan als je ze toch toegestuurd krijgt.
In deze inleiding over wat spam nu eigenlijk is, beperken we ons tot spam via e-mail.
In de omschrijving van spam zitten drie belangrijke elementen:
Ongevraagd:
Vooraleer iemand, die je niet persoonlijk kent, een commercieel bericht mag sturen naar jouw persoonlijke e-mailadres, moet hij of zij daarvoor in principe jouw toestemming hebben. Dit is geen toestemming voor elke specifieke e-mail, maar wel je goedkeuring dat de afzender je commerciële berichten mag sturen over het thema waarvoor je je inschrijft. In het jargon heet dat 'opt-in': je hebt zelf gekozen om je in te schrijven op de adressenlijst van het bedrijf dat je e-mails stuurt. Het bedrijf waar je je hebt ingeschreven op een e-maillijst, moet je ook steeds de mogelijkheid bieden om je onmiddellijk uit te schrijven en om de gegevens te tonen (en aan te passen) waarmee je in de databank bent opgenomen. Meer informatie hierover vind je in de informatiebrochure "Spam in 24 vragen en antwoorden" van de FOD Economie (http://economie.fgov.be/information_society/spamming/home_nl.htm).
Commercieel of schadelijk:
De doelstelling van spam in de strikte zin is commercieel. Een bijkomend probleem van spam is dat de producten die erin worden aangeprezen vaak vervalst zijn: namaakmedicijnen, valse merkhorloges, noem maar op. Je koopt dus best nooit iets van een spammer. Andere spam heeft de bedoeling je op te lichten of schade te berokkenen.
E-mail:
De ongevraagde boodschap wordt verstuurd via elektronische post. Doordat het versturen via e-mail de spammers toelaat om fictieve afzenderadressen te gebruiken, is het erg moeilijk om de identiteit van de spammer te achterhalen. Spammers nemen immers voortdurend een andere identiteit aan. Ze kunnen zich ook voordoen als een afzender die je goed kent, in de hoop dat je toch op de boodschap van de e-mail zult ingaan.